Nguyễn XX, công nhân.
Triệu chứng chính: mất ngủ 1 tuần nay.
Bệnh sử: Bệnh nhân 1 tuần trước cùng với sự thay đổi của thời tiết, xuất hiện hoa mắt chóng mặt đau đầu, miệng đắng cổ khô, cấp táo dễ giận, tim hồi hộp, khí đoản, ngực muộn phiền, hai mạn sườn trướng đau, ban đêm không thể vào giấc, đến bệnh viện để khám, dùng an thần, vitamin, thêm thuốc tiêm tây y đều không thấy hiệu quả, tìm đến tôi để điều trị bằng châm cứu.
Thăm khám: Sắc mặt có cơn đỏ, biểu hiện lo lắng, khó thở, ngón tay cùng với mí mắt máy động, nhịp tim 112 lần/1 phút, mạch huyền sác.
Chẩn đoán: Mất ngủ cơ năng, can dương thượng nhiễu.
Trị pháp: An thần trấn tĩnh, bình can tiềm dương.
Phương huyệt: Thần môn, Tam âm giao, Can du, Thái xung.
Trị pháp: dùng niệm chuyển tả pháp, lưu kim 30 phút, ngày 1 lần. Sau châm 1 lần, sắc mặt đỏ đã giảm. Sau châm 3 lần, ban đêm có thể ngủ 2-3 tiếng, liên tục châm 10 lần thì mọi triệu chứng đều biến mất, vào giấc ngủ như bình thường.
Bàn luận: Bệnh nhân này do tình chí ức uất, can dương thượng cang mà dẫn đến mất ngủ. Chọn huyệt nguyên của kinh tâm là huyệt Thần môn có tác dụng ninh tâm an thần. Châm Can du, Thái xung lấy đó để chấn và tiềm can dương thượng phù, cùng với tả can để trừ phiền, châm Tam âm giao để ích khí dưỡng tâm, thư can kiện tỳ. Các huyệt phối ngũ với nhau, lực chuyên, sức lực mạnh mà thu lại hiệu quả tốt.